Chanakyashreyika-chapter 2- “Anvekṣikī: The Intelligence You Either Use or Waste”
Chanakyashreyika-chapter 2- “Anv e k ṣ ik ī : The Intelligence You Either Use or Waste” आन्वीक्षिकी सर्वविद्यानां प्रदीपः सर्वकर्मणाम् । आश्रयः सर्वधर्माणां शश्वत् साधनमर्थस्य ॥ [1] Ānvīk ṣ ikī is the lamp that illuminates all sciences, the guide of all actions, the foundation of all dharmas, and the eternal means for attaining ‘artha .’ चाणक्यश्रेयिका : - श्रीगणेशाय नमः। श्रीगुरुभ्यो नमः। आचार्यचाणक्यं मम अभिवन्दनम्। अत्र ‘अन्वीक्षिकी’ शब्दस्य विच्छेदं प्रवक्ष्यामि—‘अनु’ इति अर्थेन पश्चात् इति ज्ञातव्यम् , तथा ‘ईक्षण’ इति शब्दस्य अर्थः अवलोकनम् इति। अथ अर्थः अन्वीक्षणस्य। गुरुवर्यः चाणक्यः पाठयति यत् अन्वेक्षणम् बुद्धिसामर्थ्यस्य योजकः अस्ति। सर्वे वैज्ञानिकाः आविष्काराः अन्वीक्षिकया सम्भवाः। अन्वेक्षणम् तु खलु विद्वत्तायाः घटकं ज्ञेयम्। सूत्रे इति लिखितम् अस्ति यत्—अन्वीक्षिकी सर्वविद्यानां प्रदीपः। एतस्य वाक्यस्य अर्थः अस्ति यत् जीवने , शास्त्रे , कलाक्षेत्रे , कश्चिदपि विषयः अस्ति चेत् , यदि अन्वेक्षणम् अस्ति , तत्र सुयशः अवश्यम्। अ...