THE TREASURE OF THOUGHTS...

  Why does one mind light up over astronomy while another pulses with poems? Beneath every passion lies a neural story — a dance between attention, neural valuation, and reward circuits. In this post, we unpack the neuroscience that turns curiosity into lasting interest. It is very human to have interests in vivid things, and sometimes we humans don’t validate each other’s interests and end up arguing. But how does one know what their interests are? And when does one know? And why, in the first place, do we differ in likes and dislikes? Why is our brain crazy for a particular thing? (Mine brain is crazy behind itself btw.) So what actually creates interest? 1. Attention It’s simply love at first sight. Something catches your attention (maybe your brain is free at that time), and you want to explore it further. Then your brain analyses how other people (other brains) react to that thing. Is it validated enough? Will I get rewarded with dopamine? 2. Dopamine: The reward system Your b...

भावना नसणं नाही, भावना थकणं असतं— कधी कधी शांतता ही healing नसते… ती fatigue असते. कधी कधी आपण म्हणतो ना— “काही वाटतच नाहीये आता.” आणि लोक लगेच समजतात की आपण strong झालो. Mature झालो. Practical झालो. पण खरं सांगू? काहीच न वाटणं हे strength नसतं… ते एक प्रकारचं थकणं असतं. मुळातच माणूस हा सामाजिक प्राणी आहे. आणि मानवी मेंदू हा विविध भावनांनी सजलेला आहे. दुखावलं गेलं तर वाईट वाटणारच, राग येणारच, रडू येणारच… हो! प्रत्येक भावनेला व्यक्त करायला सबल मन हवं—स्वतःचंही, आणि ज्यांच्या समोर आपण व्यक्त होतो त्यांचंही. इथं विषय येतो validation चा. काहींना तुमच्या प्रत्येक भावना कळतात, त्यांना प्रतिसादही मिळतो… पण काही ठिकाणी त्या भावनांना किंमत मिळत नाही. आणि असं वारंवार घडलं की बस… मनाला खात्री होत जाते की ह्या भावना वाटून काही उपयोग नाही, त्यांना प्रतिसाद मिळतच नाही. पुढच्या वेळी तीच भावना थोड्या कमी तीव्रतेने उठते. पुन्हा पुढच्या वेळी अजून कमी… मग अजून कमी… आणि कधी कधी तर ती भावना येतच नाही. असं झालं की वाटतं ना— I overcame this. I faced this. पण सत्य असं आहे की त्या भावनेला स्पंदनच नाही आहेत. आण...

  “Arthanushasanam: The Discipline that Sustains Wealth” Verse Reference तस्मात नित्योत्थितो राजा कुर्यादर्थानुशासनम् । अर्थस्य मूलम् उत्थानम् अनर्थस्य विपर्ययः ॥ अनुत्थाने ध्रुवो नाशः प्राप्तस्यानागतश्च । प्राप्यते फलं उत्थानाल्लभते चार्थसंपदम् ॥ Translation: Ever active in the management of the economy, because the root of wealth is economic activity; inactivity brings material distress. Without an active policy, both current prosperity and future gains are destroyed. (1.19.35, 36)       ॥ ॐ श्रीगणेशाय नमः ॥ चाणक्यश्रेयिका — चाणक्यश्रेयिकायाः युष्माकं स्वागतम्। अधुना वयं पश्यामः यत् अर्थानुशासनं कथं कर्तव्यम्? किमर्थं कर्तव्यं वयम्? अर्थानुशासनम् इति पदस्य विवेचनम् — अर्थस्य अनुशासनम्, अर्थस्य विवेकपूर्ण- संयोजनम्  इति ज्ञातव्यम्। मनुष्यैः स्वार्थानुशासनं कर्तव्यम्, यत् तस्य महत् धनं लघ्वपि च। अ र्थस्य अनुशासनं न कर्तव्यम् तदा अर्थस्य अनर्थः भविष्यति। स्वार्थस्य नाशः भवेत्। एतत् व्याख्यायाः अहं लेखकः अस्मि इति सम्बन्धेन अहं अस्माकं निवेदनं करोमि — स्...

  Emotionally Unavailable: Choice or Condition? — Wonders Around Me Series “I’ve noticed a strange kind of people around me…” Welcome to another part of the wonders around me. “In a world learning to feel less, choosing to feel—and to be there—might just be the rarest form of humanity.” Guys, I believe human beings are human because of two things:  intelligence and emotions . Out of these, the first one is easy to transmit nowadays and propagate in any form. No harm. But there’s a catch in the second one— emotions . Yup. Intelligence couldn’t replicate, create, or imbibe emotions into machines. Now, call it a loss for intelligence or a win for emotions—because they are that special. However, today’s generation does not consider them worthy of anything. Yet, they casualise random dating trends to let out emotions manipulatively and speak whatever they want to the other person, who pretends to listen, probably never to meet again. Anyways, everyone feels tons o...

  Chanakyashreyika chapter 3- Know the mantra to win.   सुखस्य मूलं धर्मः। धर्मस्य मूलं अर्थः। अर्थस्य मूलं राज्यं। राज्यस्य मूलं इन्द्रिय जयः। इन्द्रियाजयस्य मूलं विनयः। विनयस्य मूलं वृद्धोपसेवा ।। [1] “The basis of happiness is dharma (righteous conduct/ethics); the basis of dharma is artha (resources/wealth); the basis of artha is rājyam (state/kingdom/governance); the basis of the state is mastery over the senses; the basis of mastery over the senses is discipline (vinaya); the basis of discipline is service to the elders …” चाणक्यश्रेयिका श्रीगणेशाय नमः। श्रीगुरुभ्यो नमः। आचार्यं चाणक्यं प्रणम्य अहम् अधुना प्रवचामि — “ विजयस्य मन्त्रः” इति विषये एतत् भाष्यम्। जीवने यशःप्राप्तिः कठिनं नास्ति। दुर्लभम् अस्ति यशःप्राप्त्यर्थं मनोबलम्। अत्र आचार्यः लिखति — “ सुखस्य मूलं धर्मः” । धर्मस्य अर्थः किम् ? धर्मविषये शब्दकल्पद्रुमे वक्तव्यम् यत् — “ धरति लोकान् ध्रियते पुण्यात्मभिरिति वा। धृ + अर्त्तिस्तुहुस्रिति।” एतत् अर्थविवेचनं तु मह्यम् अतिव रोचते। इदम् अर...

  Chanakyashreyika-chapter 2- “Anv e k ṣ ik ī : The Intelligence You Either Use or Waste”   आन्वीक्षिकी सर्वविद्यानां प्रदीपः सर्वकर्मणाम् । आश्रयः सर्वधर्माणां शश्वत् साधनमर्थस्य ॥ [1] Ānvīk ṣ ikī is the lamp that illuminates all sciences, the guide of all actions, the foundation of all dharmas, and the eternal means for attaining ‘artha .’   चाणक्यश्रेयिका : - श्रीगणेशाय नमः। श्रीगुरुभ्यो नमः। आचार्यचाणक्यं मम अभिवन्दनम्। अत्र ‘अन्वीक्षिकी’ शब्दस्य विच्छेदं प्रवक्ष्यामि—‘अनु’ इति अर्थेन पश्चात् इति ज्ञातव्यम् , तथा ‘ईक्षण’ इति शब्दस्य अर्थः अवलोकनम् इति। अथ अर्थः अन्वीक्षणस्य। गुरुवर्यः चाणक्यः पाठयति यत् अन्वेक्षणम्   बुद्धिसामर्थ्यस्य योजकः अस्ति। सर्वे वैज्ञानिकाः आविष्काराः अन्वीक्षिकया सम्भवाः। अन्वेक्षणम् तु खलु विद्वत्तायाः घटकं ज्ञेयम्। सूत्रे इति लिखितम् अस्ति यत्—अन्वीक्षिकी सर्वविद्यानां प्रदीपः। एतस्य वाक्यस्य अर्थः अस्ति यत् जीवने , शास्त्रे , कलाक्षेत्रे , कश्चिदपि विषयः अस्ति चेत् , यदि अन्वेक्षणम्   अस्ति , तत्र सुयशः अवश्यम्। अ...

  Chanakyashreyika Chapter 1- ‘Wanting to learn’   शेषमहोरात्रभागं पूर्वग्रहणं गृहीतपरिचयं च कुर्यात् । अगृहीतानामभीक्ष्ण्यं श्रवणं च ॥ [1] During the remaining part of the day and night, one should revise previously learnt lessons, reinforce what has already been grasped, and repeatedly listen to what has not yet been properly understood.” Kautilya’s arthashastra 1.5.15   चाणक्यश्रेयिका :- श्रीगणेशाय नमः। श्रीगुरुभ्यो नमः।   अध्ययनं तु जीवने श्रेष्ठम्। अध्ययनसमर्थ्यं श्रेष्ठतरम् , अध्ययनार्था इच्छा तु श्रेष्ठतमा भवति।   अर्थशास्त्रे प्रथमखण्डे पञ्चमे प्रकरणे “वृद्धसंयोगः” इति अध्याये आचार्यः पाठयति यत् दिवसस्य प्रमुखविभाजनं तु अध्ययनार्थं प्रयुञ्जीत , यतः महत्त्वं भवति अध्ययनस्य।  “ वृद्धसंयोगः ” इति शब्दस्य अर्थः— अत्र वृद्धशब्दस्य अर्थः विद्वान् , अनुभवपूर्णः इति अस्ति , संयोगः इति सह समवेतः। वयं सर्वे अध्ययनं एवं पठनस्य ध्येयम् गृह्णीयाम। एकमेव अति सहजः सम्यक् मार्गः अस्ति अध्ययनस्य— अध्ययनम् , पुनरध्ययनम् , स्मरणम् इति। अध्ययनस्य पुनः व...